Wat is complementaire zorg?

Ziekte en stress hebben veel met elkaar te maken. Ziekte leidt tot stress, stress verergert ziekte en stress geeft ook emotionele spanning. Complementaire interventies als massage, muziek, mind-body oefeningen, gebruik van geur, en therapeutic touch kunnen helpen om het stresssysteem te ontlasten. Ze richten zich op het bevorderen van welbevinden, comfort en kwaliteit van leven en zijn aanvullend aan de standaardzorg.

Complementaire zorg (CZ) betekent letterlijk 'aanvullende zorg'. Deze zorg komt dus niet in plaats van de gangbare zorg, maar voegt daar iets aan toe vanuit een holistische mensvisie. CZ verhoogt de kwaliteit van leven, door het zelfhelend vermogen en de fysieke en mentale conditie van patiënten te bevorderen. Ontspanning speelt daarbij een belangrijke rol.

CZ kent in Nederland vooral de volgende toepassingen:

1. massage van gezicht, voeten en handen;
2. werken met etherische oliën, in combinatie met massage, of aromaverneveling;
3. ontspannings- en visualisatieoefeningen;
4. therapeutic touch;
5. werken met kruiden;
6. werken met muziek.

Zorg of behandeling?

De meeste toepassingen van complementaire zorg hebben hun wortels in traditionele of complementaire behandelwijzen. Zo komt het werken met kruiden of etherische oliën voort uit de natuurgeneeskunde en heeft therapeutic touch raakvlakken met de traditionele Chinese geneeskunde. CZ heeft ook dezelfde uitgangspunten als deze behandelwijzen, kortweg vaak CAM genoemd, ofwel Complementary and Alternative Medicine.
Toch is er een belangrijk verschil tussen CZ en CAM. Bij CZ gaat het om eenvoudige interventies, ingebed in een bestaand beroep. Het accent ligt op ondersteuning en verbetering van de kwaliteit van leven (care). CZ is dus geen therapie of behandeling (cure). Dit onderscheid wordt overigens vooral in Nederland gemaakt.

Voor en door wie?

Chronisch zieken, oncologische patiënten en patiënten in de palliatieve fase blijken baat te hebben bij complementaire zorg. Ook in de psychiatrie, ouderenzorg en kinderverpleging wordt CZ toegepast. Professionals uit verschillende disciplines hebben zich inmiddels een of meerdere vormen van CZ eigen gemaakt, namelijk: verpleegkundigen en verzorgenden, activiteitenbegeleiders, fysiotherapeuten, verloskundigen, geestelijk verzorgers, psychologen en artsen.

 

GEWIJZIGD OP 23 NOVEMBER 2011